Therapeutisch rijden

Therpeutisch rijden

Wat is therapeutisch rijden?

Paardrijden wordt door veel mensen als een recreatieve sport beschouwd. Het is echter zoveel meer dan dat. Het  contact met de dieren en het creëren van een band kan een groot effect hebben op mensen met een beperking,  bij het herstel na een ongeval, een traumatische ervaring of deelnemen aan een revalidatietraject. De schommelende beweging van het zitten op een paard kan helpen bij het verbeteren van het evenwichtsgevoel, het verfijnen van motorische vaardigheden en het versterken van de spieren.

Tijdens de les word je begeleid door een instructeur die er specifiek op gericht is om met jou te werken aan je persoonlijke doelen. Deze doelen stel je samen op met de instructrice, een voorbeeld hiervan kan zijn de rompbalans. Door hier stap voor stap en steeds rustig de grenzen in op te zoeken kun je hier aan werken tijdens het rijden, maar heeft ook invloed op je thuissituatie. 

Deze verbetering wordt gerealiseerd door de beweging van het paard die sterk lijkt op die van een mens. Door de beweging en het contact met het paard kan er gewerkt worden aan de balans, de coördinatie, het trainen van de spieren en het verbeteren van de controle over de romp en lichaamshouding. De symmetrische, ritmische bewegingen in combinatie met de warmte van de paard dragen hieraan bij. Daarnaast stimuleert paardrijden de ademhaling, bloedcirculatie, eetlust en de spijsvertering. Paardrijden daagt ook je oog-handcoördinatie en de coördinatie tussen de verschillende lichaamsdelen uit, bijvoorbeeld bij het maken van figuren en het gebruik van de teugels. 

Ook kan paardrijden bijdragen aan het sociaal emotionele aspect van het revalidatietraject. Daarbij geeft paardrijden het gevoel geeft van 'zelf iets kunnen’. en draagt daarbij aan het vergroten van het zelfvertrouwen en verbeteren van het zelfbeeld.

Therapeutisch Paardrijden ondersteunend aan het revalidatietrajact en niet als vervanging daarvan. Paardrijden kan variatie bieden bij (langdurige) revalidatietrajecten, en draagt daarbij bij aan de motivatie om de revalidatie vol te houden omdat paardrijden ontspannend en leuk is!

Hoe helpt het?

Beweging:

Voor kinderen en volwassenen met cerebrale parese, ontwikkelingsachterstand en spieraandoeningen kan paardrijden enorm helpen door de normale bekkenkanteling tijdens het lopen te stimuleren, het evenwichtsgevoel te herstellen, en de controle over de romp en de houding te behouden en te verbeteren. Dit kan ook nuttig zijn voor mensen met spina bifida, vooral om rompbalans en spierkracht in de romp te behouden of te verbeteren. Tevens Therapeutisch paardrijden kan een mogelijkheid zijn bij het herstel van fysieke fitheid en een normaal bewegingspatroon bij revalidatie na kanker en beroerte.

Bij niet-aangeboren hersenletsel (NAH) kan het evenwicht, de coördinatie, de concentratie gestimuleerd worden. Paardrijden kan hierbij een verbetering realiseren. 

Door de ruiter te laten zitten op een schapenvacht of een zadeldeken kan de ruiter de warmte van het paard en de beweging van het paard veel beter voelen dan in het zadel. De warmte in combinatie met de ritmische beweging heeft aangetoond dat het hoge spierspanning vermindert en bij ontspanning stimuleert bij spasticiteit.

Concentratie:

Kinderen met coördinatie ontwikkelingsstoornis kunnen baat hebben bij therapeutisch paardrijden. De schommelende beweging van het paard en de daarbij behorende geluiden kunnen de prestaties meer gecontroleerd maken en het geheugen, de aandacht en het begrip verbeteren. Het paard is ook een goede motivator om vol te houden om een taak tot een goed einde te brengen. De rijbak van de manege geeft structuur door het gebruik van letters, figuren en kleuren dit kan de tijd- en ruimteperceptie stimuleren. Het kan ook gestimuleerd worden als je zelf het tempo van jouw paard bepaalt en tijdens een groepsles goed moet opletten op de afstand tussen je zelf en je voorganger. Daarnaast wordt je gevoel van lateraliteit gestimuleerd door het leren van links rechts sturen, en doordat het paard wordt gezadeld en je opstijgt op dezelfde kant.

Psycho sociaal:

Paarden zijn heel gevoelig voor je emoties en kunnen er op reageren op verschillende manieren daarbij op een unieke manier helpen om deze emoties te begrijpen en ermee te werken. Paardrijden kan ook helpen met het verbetering van cognitieve en sociale vaardigheden. Het paardrijden opent ook nieuwe perspectieven. Je kan leren angst te overwinnen door op het paard te kunnen blijven zitten en door nieuwe oefeningen met of op het paard uit te proberen. Het paard heeft zijn eigen wil en daarom kan paardrijden ook helpen bij het oefenen van geduld, omdat niet iedere oefening direct lukt en precies hoe je het wil, en soms moeten die oefeningen steeds overnieuw geprobeerd worden voor dat het lukt. Alle zintuigen van de ruiter worden gestimuleerd tijdens het rijden, daarom is paardrijden goed voor niet alleen fysieke revalidatie, maar óók voor mentaal herstel.

Paarden

Alle paarden die op de manege zijn worden special uitgezocht zo dat ze zo braaf en betrouwbaar zijn en niet zo snel schrikken van onverwachte bewegingen en geluiden. Als je wat minder balans heb dan wordt je op een rustig paard gezet met een vlakke beweging. Welke paard wordt gebruikt in de les is ook afhankelijk van de persoon en bijbehorende doelen. Er zijn paarden van allerlei formaten. Kleinere paarden en ponies worden gebruikt bij kinderen en als er goed ondersteuning nodig is. De grotere paarden meer bij zelfstandige ruiters ingezet en met een wat zwaarder gewicht. Vaak rij je op een zelfde paard als hier een goede klik is. Meer informatie over onze paarden kun je vinden via deze link.

Is het echt iets voor mij?

Overweeg je om beginnen met therapeutisch les maar weet niet of het echt iets is voor je? Als je een zwaardere beperking heeft en bijvoorbeeld in een rolstoel zit, dan kant je wel eens denken dat het helemaal niet mogelijk is om op een paard te zitten. Wij kijken altijd naar wat de mogelijkheden zijn, en wat kunnen we ook aan hulpmiddelen en extra begeleiders bieden. Ook kan er een proefles plaatsvinden om met elkaar te bekijken wat de mogelijkheden zijn. Er is geen leeftijd aan (therapeutisch) paardrijden, er zijn ruiters van 6 tot 86 jaar oud, dus u bent ook nooit te oud om er mee te beginnen.

Behalve als er contra-indicaties zijn gegeven door een arts zoals een botbreuk of allergie, waardoor het sterk afgeraden wordt om paard te rijden. 

Onze ervaringen

“[Er rijdt hier] Een vrouw die altijd last heeft van haar spieren maar als ze heeft paardgereden dan een of twee dagen daarna heeft ze veel minder pijn.”

- Annemijn Kootstra, instructrices bij manege in het biobos

“Het is een groot dier, het feit dat je al er op kan zitten, en toch uit de rolstoel op een levende wezen kan zitten. Waarbij de dier je benen over neemt. Kan helpen met het verbeteren van zelfbeeld en zelfvertrouwen.”

- Karin Limberg, instructrices bij manege in het biobos

“Ik probeer zo veel mogelijk een plezierig moment maken. Zonder dat je echt de nadruk op zet dat je met therapie bezig ben. Meer dat je het doet uit de liefde voor de paard en met zo veel humor waar bij hoort. “

- Karin Limberg, instructrices bij manege in het biobos

“Het rijden ook effect heeft op andere terreinen. als heir zeflvertouw doet groeien, dat ze dat ook meenemen naar huis. En als ze hier binnen een groep leren te functioneren dat ze dat ook meenemen naar andere groepen” 

- Annet Stunnenberg, instructrices bij manege in het biobos

“[paardrijden] kan helpen voor mensen met angst. Als je angst heb dan schakel je jouw gevoelens uit, dan kan je nooit voelen hoe een paard loopt.Daar moet je eerst doorheen”

- Marga van der Aart, instructrices bij manege in het biobos

“ook het leren zelf je spullen te pakken, dan moet je organiseren; “wat heb ik dan allemaal nodig?” Een ruiter ging in het begin alles een voor een uit de zadel kamer pakken, dan is de half les voorbij. Nu bedenkt ze in de zadelkamer van, laat ik alles tegelijk tijd pakken. Daar begint het al.”

Karin Limberg, instructrices bij manege in het biobos

“Een meisje die heel erg druk is, bijvoorbeeld in de stal naar de paard heen vliegt in haar enthousiasme. Waarbij de paard denkt “wat gebeurt me hier?” die draait gelijk weg waarbij hij vertelt; “ik heb even mijn rust nodig”. Wat duidelijk wordt voor de meisje als, je zo doet dan is het te veel voor de paard. Dan moet je een stap terug nemen en rustig naar de paard toe gaan, en dan komt het paard wel naar je toe. Zulke kinderen lopen op school bijvoorbeeld toch best wel vaak tegen aan dat kinderen niet met ze willen spelen omdat ze zo druk zijn en alles willen bepalen. Met het paard als je eventjes terug gaat dan is het weer goed. Wat ze toch wel helpt daar meer aan te denken en daadoor meer zelfvertrouwen krijgen.” 

- Karin Limberg, instructrices bij manege in het biobos

“Er zijn mensen bij de manege die begonnen met twee harde handvatten en veel begeleiding. In de loop van de jaren door de warmte en beweging van het paard. En samen met de instructrices iedere keer de grens op zoeken over wat ze zelfstandig kunnen. En na de jaren kunnen ze toch zelfstandig leren te rijden”

- Karin Limberg, instructrices bij manege in het biobos

“Bij mensen met cerebrale parese, is er vaak een helft die wijzig functie heeft. Dan kan je bijvoorbeeld met de een hand teugel eerst met de goede hand vast houden en dan afwisselen. If met de slechte hand sturen en de goede hand vast houden en dat ook afwisselen.”

- Annet Stunnenberg, instructrices bij manege in het biobos

“Maatwerk is het allerbelangrijkste wat we kunnen bieden en het is ook het mooiste dat we kunnen bieden hier. Omdat er worden kleine groepen gemaakt en daardoor ook relatief veel tijd per ruiter.”

- Annet Stunnenberg, instructies bij manege in het biobos

“Genieten van het dier en het natuur in het moment. Omdat je het nu niet kan, kan het wel op zijn tijd. We gaan gewoon aan de slag met wat wel kan dan is ook de drukte er van af, van “maar dat moet ik weer kunnen”” 

-Karin Limberg, instructrices bij manege in het biobos

“En man van 50 kwam rijden die helemaal krom zat in een rolstoel en hij kon zijn armen niet zo goed bewegen. Tijden het rijden moest hij zichzelf steeds opstreken, wij hielpen hem recht op te zitten en langzaam kwam hij dus steeds rechter op. En daarna kunde hij een huis een keuken kastje open doen dat hij eerder niet kunde.Hij had een riem om zijn been op ze samen te houden en door het rijden was zijn been ook sterker geworden en hoefde hij die riem ook niet zo strak dragen.”

 - Annemijn Kootstra, instructrices bij manege in het biobos

“ook een ruiter gehad waarbij vier begeleiders mee liepen omdat hij liggend op de paard ging, op zijn buik, dwars over het paard. Maar dan kunde hij well rijden.” 

-Karin Limberg, instructrices bij manege in het biobos


IBAN: NL13 INGB 0004 8969 28